Het korte antwoord
Het verbruik van een apparaat berekent u zo: vermogen in watt x gebruiksuren per dag = energie in wattuur (Wh) per dag. Tel al uw apparaten op: het totaal is de energie waarover uw accu en uw panelen elke dag moeten beschikken.
De onderstaande waarden zijn indicatief. Het typeplaatje of het gegevensblad van uw apparaat blijft de maatstaf.
De formule en twee eenhedenvalkuilen
Watt meet een vermogen op een bepaald moment; wattuur meet een energie over een bepaalde duur. Een apparaat van 20 W dat 4 uur aanstaat, verbruikt 80 Wh. Gegevensbladen van accu's en koelkasten gebruiken soms ampère-uren (Ah): bij 12 V komt 1 Ah overeen met ongeveer 12 Wh (12 V x 1 Ah).
Nog een valkuil: een compressorkoelkast geeft het vermogen op als de motor draait, maar de motor slaat af en aan. Rekent u dus met het gemiddelde verbruik over 24 uur, niet met het maximale vermogen.
Indicatieve tabel van gangbare apparaten
Deze waarden komen uit het rekenhulpmiddel van de site. Het zijn ordes van grootte, geen metingen van Solanomad. Voor de koelkast komen ze overeen met de gegevensbladen van fabrikant Dometic, die het verbruik van zijn koelboxen publiceert in Ah per uur.
| Apparaat | Vermogen (ongeveer) | Gebruik per dag | Energie per dag (ongeveer) |
|---|---|---|---|
| 12 V-compressorkoelkast | 45 W als de compressor draait, gemiddeld 12 tot 20 W | 24 u | 250 tot 450 Wh |
| Ledverlichting | 20 W | 4 u | 80 Wh |
| Laptop | 45 W | 4 u | 180 Wh |
| 12 V-ventilator | 15 W | 6 u | 90 Wh |
| 12 V-waterpomp | 50 W | ongeveer 12 min | 10 Wh |
| Telefoon (één keer opladen) | 10 W | 1,5 u | 15 Wh |
| Tablet (één keer opladen) | 12 W | 1,5 u | 20 Wh |
| Dieselstandkachel (lucht) | 20 W in stabiele werking | 8 u | 150 Wh (100 tot 400 Wh) |
Opstart en stand-by: het verborgen verbruik
Sommige apparaten trekken bij het opstarten veel meer dan tijdens normaal bedrijf: koelkastcompressor, pomp, dieselkachel bij het ontsteken. Die piek telt mee bij het kiezen van een omvormer of zekering, niet voor het totaal in Wh. Een omvormer van 12 V naar 230 V heeft zelf een verbruik zonder belasting, stand-by genoemd: het staat in het gegevensblad van het model en kan enkele watt bedragen. Illustratief voorbeeld: 10 W stand-by, 24 uur per dag, kost 240 Wh, evenveel als een koelkast. Zet de omvormer uit als u hem niet nodig hebt.
Wat het piekvermogen betreft, geven de bladen van Victron bijvoorbeeld voor een Phoenix 12/300: 300 W continu en 1.300 W bij korte overbelasting. Een omvormer kiest u dus niet alleen op het groot vermelde vermogen.
Voorbeeld met cijfers: een weekend in de camper
Neem een koelkast (300 Wh), ledverlichting (80 Wh), een laptop (180 Wh), het opladen van een telefoon (15 Wh) en de waterpomp (10 Wh). Het totaal is 585 Wh per dag. Met een lithiumaccu van 100 Ah op 12,8 V, ofwel ongeveer 1.280 Wh, en een bruikbare ontlading van 80 %, ofwel ongeveer 1.020 Wh, komt u ongeveer 1,7 dag zonder zon door.
| Apparaat | Energie per dag (Wh) |
|---|---|
| Compressorkoelkast | 300 |
| Ledverlichting | 80 |
| Laptop | 180 |
| Telefoon | 15 |
| Waterpomp | 10 |
| Totaal | 585 |
Zelf meten
De beste waarde is die van uw eigen apparaat. Er zijn drie methoden: het typeplaatje lezen (vermogen in watt of stroom in ampère), het gegevensblad van de fabrikant raadplegen, of een wattmeter aansluiten voor apparaten op 230 V. Voor een 12 V-apparaat geeft een accumonitor die de stroom toont het werkelijke verbruik in ampère; vermenigvuldig met de spanning om watt te krijgen.
Staat er op het plaatje een stroom in ampère, vermenigvuldig die dan met de spanning: 2 A bij 12 V is ongeveer 24 W. Staat er voor een 230 V-apparaat een opgave in voltampère (VA), reken dan minstens evenveel watt en controleer het blad: het werkelijke vermogen kan lager zijn.
Meet gedurende meerdere dagen, met het weer van dat moment: een koelkast verbruikt meer als het buiten warm is en een kachel meer bij koud weer. Houd daarna een marge van 20 tot 30 % aan in uw berekeningen, voor apparaten die u zonder erbij na te denken toevoegt.
Wat daarna
Als u het totaal in Wh per dag hebt, dimensioneert u de accu (met als doel desgewenst meerdere dagen autonomie) en de panelen, rekening houdend met de zonne-instraling van de maand. De calculator van de site doet die berekeningen met de getoonde formules. Voor grote apparaten op 230 V, zoals koken of elektrisch verwarmen, wordt het vermogen snel onverenigbaar met een kleine installatie: laat u adviseren door een vakman.
Veelgemaakte fouten
Vier fouten komen bij autonomieberekeningen vaak terug. Ze vertekenen het totaal met enkele honderden wattuur.
Maak deze balans opnieuw bij elke wijziging van uw uitrusting: een nieuwe koelkast, een groter scherm of een andere kachel verandert het totaal. Noteer de datum en de gebruikte waarden, om te vergelijken met wat uw accumonitor na enkele dagen gebruik toont. Wijkt het meer dan 20 % af, zoek dan het apparaat dat meer verbruikt dan gedacht, vaak een apparaat in stand-by.
- De koelkast 24 uur per dag op vol vermogen rekenen in plaats van met het gemiddelde verbruik.
- Kleine apparaten vergeten die aangesloten blijven: laders, router, omvormer in stand-by.
- Ampère-uren en wattuur, of 12 V en 230 V, door elkaar halen in één tabel.
- Het winterverbruik niet inplannen, wanneer verwarming, verlichting en binnentijd toenemen.
Bronnen
- Dometic, ondersteuning CFX3: verbruik in Ah/u
- Victron Energy, handleiding Phoenix 12/300, 12/500, 24/500 en 24/800: continu en piekvermogen
Veiligheid. Deze gids is informatief en vervangt noch de handleiding van de fabrikant noch het advies van een vakman. Schakel voor 230 V, grote stromen en elke vaste installatie een gekwalificeerde vakman in.