Het korte antwoord
Veilige zonnebekabeling rust op drie regels: een zekering op de pluskabel van elk circuit, een kabeldoorsnede die past bij de stroom en de lengte, en een regelaar tussen de panelen en de accu. Grote stromen zijn gevaarlijk: laat de installatie door een vakman aanleggen of nakijken.
De volgorde van aansluiten
De volgorde van de aansluitingen is belangrijk. De gebruikelijke volgorde is: eerst de accu (met zijn zekering), dan de regelaar en als laatste de panelen; loskoppelen gebeurt in omgekeerde volgorde. Lees de handleiding van uw regelaar: die is leidend.
Een paneel dat aan licht is blootgesteld, levert stroom, ook als het verkeerd is aangesloten: dek het af of koppel het los voordat u eraan werkt.
Panelen in serie of parallel
In serie worden de spanningen opgeteld en blijft de stroom die van één paneel. Parallel worden de stromen opgeteld en blijft de spanning die van één paneel. Victron geeft het voorbeeld van drie 12 V-panelen met ongeveer 22 V Voc, in serie op een MPPT-regelaar van 75 V.
Serie verlaagt de stroom en dus de benodigde kabeldoorsnede, maar vraagt een MPPT-regelaar die de totale spanning aankan; schaduw op één paneel benadeelt dan de hele keten. Parallel houdt de spanning laag maar vraagt dikkere kabels; het past bij identieke panelen.
| Criterium | Serie | Parallel |
|---|---|---|
| Spanning | wordt opgeteld | die van één paneel |
| Stroom | die van één paneel | wordt opgeteld |
| Kabel aan de panelenkant | dunner mogelijk | dikker |
| Regelaar | maximale ingangsspanning controleren | maximale stroom controleren |
| Schaduw op één paneel | benadeelt de hele keten | benadeelt de andere minder |
Kabeldoorsneden: de tabel van Victron
Victron geeft een tabel met aanbevolen doorsneden voor een spanningsval van 0,259 V, waarbij de totale lengte heen en terug (plus en min) is meegerekend en de contacten niet. Het doel is een spanningsval van minder dan 2,5 %.
De tabel geeft de maximaal aanbevolen stroomsterkte per doorsnede en kabellengte. Hoe langer de kabel, hoe minder stroom hij bij gelijke doorsnede kan voeren:
| Doorsnede | tot 5 m | tot 10 m | tot 15 m | tot 20 m |
|---|---|---|---|---|
| 6 mm² | 18 A | 9 A | 6 A | 5 A |
| 16 mm² | 48 A | 24 A | 16 A | 12 A |
| 35 mm² | 105 A | 53 A | 35 A | 26 A |
| 70 mm² | 210 A | 105 A | 70 A | 53 A |
Een eenvoudige vuistregel
Voor een lengte tot 5 m stelt Victron voor de stroom door 3 te delen om de doorsnede in mm² te krijgen. Voorbeeld uit de bron: 200 A geeft ongeveer 66 mm². Twee kabels parallel moeten samen de aanbevolen doorsnede halen: twee kabels van 35 mm² zijn gelijk aan één kabel van 70 mm².
Deze waarden zijn richtpunten, geen goedkeuring van uw installatie: temperatuur, kabeltype en toegestane spanningsval veranderen de uitkomst. Een vakman dimensioneert op maat voor uw situatie.
De zekeringen
De zekering komt op de pluskabel. Elk apparaat dat op de accu is aangesloten, heeft zijn eigen zekering, ongeacht de grootte. Tussen de panelen en de regelaar is volgens de plaatselijke regels een zekering nodig.
Waarde: voor één apparaat kiest u de laagste van de waarde van het apparaat en die van de kabel; voor meerdere apparaten die van de kabel. Bij een lithiumaccu moet minstens één zekering een onderbrekingsvermogen hebben dat groter is dan of gelijk is aan de maximale kortsluitstroom van de accu: Victron spreekt van een verplichte veiligheidseis.
- Zekering op de plus, niet op de min.
- Eén zekering per apparaat dat op de accu is aangesloten.
- Voldoende onderbrekingsvermogen, vooral bij lithium.
- De meetshunt komt op de min, vóór de accu.
Een voorbeeld met cijfers en de fouten die u moet vermijden
Stel dat een circuit tussen een regelaar en de accu 30 A moet voeren, met in totaal 3 m kabel, heen en terug samen. De tabel van Victron geeft 48 A voor 16 mm² tot 5 m: die doorsnede voldoet, met marge. Bij een totale lengte van 12 m geeft de kolom tot 15 m slechts 16 A voor 16 mm², en zou u naar 35 mm² (35 A) moeten.
De deel-door-3-regel geeft een orde van grootte voor korte lengtes: 30 / 3 = 10 mm². De twee methoden geven niet hetzelfde resultaat, omdat de regel een benadering is. Wijken ze af, kies dan de grootste doorsnede.
Bekabelingsfouten zijn in het begin zelden spectaculair: ze worden warm en geven pas na verloop van tijd problemen. Dit zijn de fouten die u moet vermijden:
- Een te dunne of te lange kabel: hij wordt warm en de spanningsval verlaagt de lading.
- Een zekering op de min of zonder voldoende onderbrekingsvermogen.
- Slecht aangedraaide verbindingen of slecht gekrimpte kabelschoenen.
- Kabels die over scherpe randen schuren, zonder rubber doorvoer of beschermslang.
- Eén grote zekering voor meerdere apparaten in plaats van een zekering per apparaat.
Wanneer u een vakman belt
Boven enkele ampères kan een bekabelingsfout oververhitting of brand veroorzaken. Roep een elektricien of installateur in voor de accucircuits, de DC-DC-lader en alles wat op 230 V werkt. Onze gids over regelgeving en elektrische veiligheid vult dit punt aan. Deze gids beschrijft principes, beveelt geen enkel product aan en garandeert geen conformiteit.
Bronnen
Veiligheid. Deze gids is informatief en vervangt noch de handleiding van de fabrikant noch het advies van een vakman. Schakel voor 230 V, grote stromen en elke vaste installatie een gekwalificeerde vakman in.